DETOKS 24H: 603 280 728 TERAPIA 24H: 605 280 728
Benzodiazepiny – pomagają, ale mogą silnie uzależniać

Benzodiazepiny – pomagają, ale mogą silnie uzależniać

Benzodiazepiny to leki wprowadzone na początku lat 60-tych ubiegłego stulecia.(1) Ich potencjał uzależniający nie zawsze jednak był (i jest) doceniany. Dziś wiadomo, że nadużywanie pochodnych benzodiazepiny może prowadzić do groźnego nałogu. Dowiedz się jakie są jego objawy i co robić, kiedy przyjmowanie leków wymyka się spod kontroli.

Benzodiazepiny – działanie

Pochodne beznodiazepiny to leki, które wielu osobom pomagają uporać się z zaburzeniami zdrowotnymi i złym samopoczuciem. Środki z tej grupy łagodzą objawy zaburzeń lękowych, bezsenność, wzmożone napięcie mięśniowe.

Mają także działanie zapobiegające drgawkom i pomagają uzależnionym walczącym z nieprzyjemnymi objawami zespołu abstynencyjnego.(1,2) Prawidłowe i umiarkowane stosowanie leków z tej grupy jest bezpieczne, jednak nie można zapominać, że brak ostrożności może doprowadzić do nałogu.(2)

Uzależnienie lub zatrucie benzodiazepinami – jak zmniejszyć ryzyko?

Ze względu na zagrożenie związane z nadużywaniem leków, benzodiazepiny bez recepty nie są dostępne. Należy je zawsze przyjmować pod nadzorem lekarza oraz nigdy nie przekraczać zaordynowanej dawki.

Systematyczne sięganie po benzodiazepiny prowadzi do rozwoju tolerancji. W wyniku tego procesu mózg coraz bardziej przyzwyczaja się do substancji w określonej dawce, która przestaje mu wystarczać, aby mógł osiągnąć pożądany stan. Gdy zaś potrzeby związane z lekiem nie są zaspokojone, pojawia się silny głód.

Niestety, uspokajające i kojące właściwości benzodiazepin, a także szybkość ich działania, czynią z nich leki, które wręcz „proszą się” o nadużywanie.(3) Dlatego należy po nie sięgać tylko w ostateczności i tylko ze wskazań medycznych, co ważne: nigdy dla eksperymentu i z ciekawości. Takie postępowanie stanowi ważny czynnik ryzyka uzależnienia!

Przedawkowanie benzodiazepin – objawy

Przyjęcie za wysokiej dawki może skutkować sennością, zaburzeniami świadomości, problemami z koordynacją ruchową, osłabieniem odruchów lub/i niewyraźną mową. Po przedawkowaniu może wystąpić przyspieszona akcja serca i trudności z oddychaniem. Taka sytuacja wymaga szybkiej pomocy medycznej, a sposób leczenia zależy od stopnia zaawansowania zatrucia.(4)

Uzależnienie od benzodiazepin – objawy

Przegląd fizycznych i psychicznych objawów uzależniania od benzodiazepin naświetla wiele niebezpieczeństw, związanych z ich nadużywaniem, dlatego warto się z nimi zapoznać.

Do możliwych objawów ich nadmiernego używania należą:

  • osłabienie fizyczne,
  • pogorszona koordynacja ruchowa,
  • skłonność do upadków (szczególnie u osób w starszym wieku),
  • niewyraźna mowa,
  • zaburzenia widzenia,
  • poczucie dezorientacji,
  • trudności z podejmowaniem decyzji i formułowaniem opinii,
  • zawroty głowy,
  • utrata umiejętności obrony w przypadku ataku lub zagrożenia,
  • nadmierna senność,
  • śpiączka,
  • trudności z oddychaniem.(1,3)

Jakie zachowanie sygnalizuje uzależnienie od benzodiazepin?

Poszczególne osoby mogą inaczej reagować na benzodiazepiny nasenne i uspokajające. Również objawy nałogu, związane ze zmianami zachowania, nie są takie same w każdym przypadku. Jednak cechą wspólną w przypadku różnego rodzaju uzależnień jest stopniowe oddawanie się nałogowi kosztem innych części życia, zainteresowań i aktywności.

Uzależnieni mogą zdradzać takie zachowania, jak:

  • zobojętnienie na sprawy, które dawniej były istotne, odsunięcie się od rodziny i przyjaciół albo zaniedbywanie obowiązków po to, by móc przyjmować lek,
  • robienie nietypowych rzeczy w celu zdobycia pieniędzy na leki: pożyczanie, kradzieże, „czyszczenie” kont bankowych, nadmierne korzystanie z karty kredytowej,
  • ryzykowane postępowanie, na przykład prowadzenie samochodu po przyjęciu leku,
  • zaniedbywanie higieny osobistej, dbania o urodę i estetyczny wygląd,
  • coraz większa skrytość dotycząca sposobów spędzania czasu lub wymyślanie kłamstw, które mają pomóc w zatuszowaniu nałogu,
  • zmiany nastroju i niektórych cech osobowości.(1,3)

Bliscy osoby uzależnionej powinni zwrócić uwagę na jej determinację w zdobyciu leku. Umawianie się na wizyty u różnych lekarzy w celu wyłudzenia recepty albo chodzenie do różnych aptek, aby wykupić leki, to niepokojące sygnały, które mogą świadczyć o nałogu.

Jednocześnie trzeba pamiętać, że chociaż benzodiazepiny są legalne i mają działanie lecznicze, mogą stać się niebezpiecznym narkotykiem i są sprzedawane w szarej strefie.

Benzodiazepiny, alkohol – jak groźne może być to połączenie?

Osoby uzależnione od innych substancji psychoaktywnych są bardziej podatne na nadużywanie benzodiazepin. Według szacunkowych danych nawet 10-20% alkoholików sięga po leki z tej grupy. Robią to z kilku powodów.

Benzodiazepiny mogą pomagać, kiedy po odstawieniu alkoholu pojawiają się przykre objawy zespołu abstynencyjnego, w tym bezsenność, lęki i drżenie mięśni. Innym powodem może być efekt podobny do tego, wywoływanego przez alkohol: poczucie euforii, ukojenia.

Sięgnięcie po lek jest tym bardziej kuszące, że można go łatwiej ukryć. W przeciwieństwie do trunków środki uspokajające nie pozostawiają charakterystycznego zapachu, dzięki czemu alkoholik wie, że nie zostanie skarcony przez bliskich.(1)

Pułapka przyjmowania benzodiazepin równolegle z alkoholem polega jednak nie tylko na ryzyku nowego uzależnienia. Przyjęcie benzodiazepin z alkoholem w niektórych przypadkach kończy się ciężkim stanem, a nawet śmiercią.(3)

Odstawienie benzidoazepin – jak bezpiecznie wyleczyć się z nałogu?

Uzależnienie od benzodiazepin można skutecznie leczyć. Ważne jest zrobienie pierwszego kroku, którym jest przyznanie się do nałogu i opowiedzenie o problemie komuś bliskiemu lub lekarzowi. Jeśli to Ty jesteś bliskim osoby uzależnionej i nie wiesz, jak możesz pomóc, skonsultuj się z lekarzem POZ lub ośrodkiem leczenia uzależnień.

Odstawienie benzodiazepin, szczególnie nagłe, powoduje przykre skutki uboczne, jak niepokój, bezsenność, napady drgawkowe.(2) Dlatego bezpieczniej jest przeprowadzić detoksykację pod okiem specjalistów. Taki sposób pozwala pacjentowi łagodniej przejść przez cały proces.

Kolejnym etapem leczenia jest terapia, która uczy żyć bez groźnej substancji, pomaga znaleźć sposoby na stres i siłę do rozwiązywania problemów, które wcześniej skłaniały chorego do sięgnięcia po lek.

Miejscem, w którym zespół doświadczonych specjalistów pomaga uzależnionym bezpiecznie przejść przez detoks i uwolnić się od nałogu na szczeblu psychicznym, jest klinika AKME. To całodobowy ośrodek, zatrudniający lekarzy, pielęgniarki i psychoterapeutów. Z odpowiednią pomocą każdy uzależniony ma szansę na powrót do zdrowia i pełni sił.

Bibliografia:

  1. Habrat B. Nadużywanie i uzależnienie od leków uspokajających i nasennych. https://psychiatria.mp.pl/uzaleznienia/69688,naduzywanie-i-uzaleznienie-od-lekow-uspokajajacych-i-nasennych Data dostępu: 10.10.2018
  2. Krysta K. Bezpieczne i skuteczne stosowanie benzodiazepin w zaburzeniach psychiatrycznych i towarzyszących im innych schorzeniach. Psychiatria 2014, 11(1): 9-14
  3. Benzodiazepine Addiction: Symptoms and Signs. https://americanaddictioncenters.org/benzodiazepine/symptoms-and-signs/ Data dostępu: 10.10.2018
  4. Lorazepam (opis profesjonalny). https://bazalekow.mp.pl/leki/doctor_subst.html?id=522 Data dostępu: 10.10.2018
Zamknij